Nieuws

Nieuws | Protestantse Kerk Nederland

  1. Troostende gebeden, teksten en gedichten

    Boekjes om weg te geven of te gebruiken in het pastoraat.

    Ik bewaar jeBoekje met woorden van troost voor wie een dierbare moet missen. Waarin onder meer aandacht voor omgaan met verlies en de mogelijke rol van de kerk. Met passende teksten, gebeden en afbeeldingen, en verwijzingen naar literatuur en websites over rouwverwerking. Zeer geschikt om tijdens de laatste zondag van het kerkelijk jaar (gedachteniszondag) mee te geven aan de nabestaanden die speciaal voor de kerkdienst worden uitgenodigd.Prijs €4,95 (vanaf 25 stuks is de prijs €2,95)Bestel boekje 'Ik bewaar je'

    TroostHet boekje Troost reikt teksten van troost aan. Met citaten uit de Bijbel, gebeden, en gedicht- en liedteksten is het een boekje vol troost, een steuntje in de rug. Om zelf te lezen of weg te geven. Prijs €3,95 (vanaf 10 stuks is de prijs €2,95)Bestel boekje 'Troost'

    Rituelen bij sleutelmomentenRituelen kunnen helpen bij het omgaan met verdriet en rouw: een foto van de overledene in een speciaal hoekje van de kamer, het branden van een kaars... Het boekje Rituelen bij sleutelmomenten zet tien ‘sleutelmomenten’ op een rij, van geboorte tot sterven. Het geeft daarbij bezinnende teksten en een ritueel dat u aan kunt passen aan de eigen situatie.Prijs €2,50 Bestel boekje 'Rituelen bij sleutelmomenten'

  2. Op bezoek

    Defensie heeft 144 geestelijk verzorgers in dienst voor haar ca. 68.000 medewerkers. Ze zijn afkomstig uit zeven denominaties: protestants, katholiek, boeddhistisch, hindoeïstisch, joods, islamitisch en humanistisch. René de Reuver, scriba van de generale synode, ging op bezoek bij de protestantse tak. 

    Centrale plek

    De kapel op landgoed Beukbergen, Huis ter Heide, is de centrale plek van de geestelijke verzorging van de krijgsmacht. Aan de muur hangt een groot kruis dat zichtbaar is doordat de luiken zijn opengeklapt. De gordijnen voor de glas-in-loodramen zijn weggeschoven. Zo kunnen de bezoekers op het ene raam zien hoe de soldaten dobbelen om Jezus’ kleding. Op het andere zien ze hoe de hoofdman Jezus erkent na Zijn sterven. Met de luiken en de gordijnen open ademt de kapel een protestantse sfeer. Door alles te sluiten, is de ruimte geschikt voor de andere denominaties of als filmzaal.

    In uniform

    De kapel stroomt vol met mensen in uniform. Camouflagepakken voor de landmacht, lichtblauw voor de luchtmacht, donkerblauw voor de marechaussee en de marine. Voor de onoplettende kijker lijken het wellicht militairen. Wie goed kijkt, ziet de kruisen op de revers. Dit zijn de protestantse geestelijk verzorgers die werken bij Defensie.

    Klaas Henk Ubels, hoofdkrijgsmachtpredikant: “Door een uniform te dragen, passen de geestelijk verzorgers zich aan de militairen aan. We geven daarmee aan bij hen te gast te zijn. Behalve op vormingscentrum Beukbergen. Dat is normaal gesproken uniformvrij gebied. Een plek waar wij gastheer en gastvrouw mogen zijn.” Speciaal voor het werkbezoek van de scriba en de dienstenorganisatie hebben de militairen hun uniformen aangetrokken.

    Indrukwekkende verhalen

    De behoefte aan een gesprek met ‘de dominee’ is groot bij de militairen. In de loop van de dag wordt het ene indrukwekkende verhaal na het andere gedeeld. Niet alleen over moeilijke missies naar het buitenland. Spanningen in het privéleven van de militairen of de sfeer binnen de groep worden ook gedeeld. André de Oude, geestelijk verzorger bij de marechaussee had alleen al de afgelopen week 25 persoonlijke gesprekken. “En terwijl we hier zo met elkaar in gesprek zijn, krijg ik weer een appje met een verzoek tot gesprek binnen.”

    Bijzonder is dat ‘de kerk groeit’ binnen Defensie. Het aantal militaire eenheden neemt langzamerhand toe en daarmee groeit ook het aantal geestelijk verzorgers. Ubels: “Bijzonder dat we dat mogen meemaken. Dat stemt tot dankbaarheid.”

    Leren praten over zichzelf

    Ubels legt uit dat de geestelijk verzorgers werken met een waardenschild. Dat laat militairen nadenken over hun persoonlijke moraal. “Militairen zijn gewend aan een wapenschild. Wij gaan met hen in gesprek over hun waarden. We vragen hen welke waarden voor hen van belang zijn, en vragen vervolgens hier een waardenschild van te maken. Inclusief tekening en leuze.” Hij voegt er lachend aan toe: “Dat vinden ze in eerste instantie natuurlijk niets. Veel te kinderachtig. Maar als je hen vraagt om hun waardenschild toe te lichten aan de groep, dan zie je hun kracht groeien. Datzelfde gebeurt als je hen vraagt hun levenslijn te vertellen. Het motto van ons vormingswerk is: als je mensen leert schieten, moet je hen ook leren praten over zichzelf. Daar is geestelijke verzorging een vrijplaats voor.”

    Worstelen met Afghanistan

    Tijdens het werkbezoek gaat het regelmatig over de situatie in Afghanistan Pijl naar beneden Lees meer van dit soort indrukwekkende verhalen in het jaarschrift van de Dienst Protestantse Geestelijke Verzorging bij de Krijgsmacht. Ook bij de uitgezonden militairen levert de huidige situatie zingevingsvragen op. ‘Wat was de zin van onze aanwezigheid?’ ‘Hoe gaat het met die man of vrouw die ik niet kon helpen?’ Ook de geestelijk verzorgers die de afgelopen jaren naar Afghanistan zijn geweest worstelen met vragen. 

    Ook onze missie

    Ds. Ids Smedema was 15 jaar geleden mee op een missie naar dat land. De doos met papieren van die missie die sinds die tijd op zijn kantoor staat, heeft hij voor het eerst in 15 jaar weer geopend. “De beelden van het vliegveld in Kaboel vermengen zich met mijn herinneringen. Daarom ben ik terug gaan kijken. Ook al nemen wij als geestelijk verzorgers geen militaire beslissingen en hanteren we geen wapens, de missie van de militairen wordt ook onze missie.” Als geestelijk verzorger sta je tijdens een missie altijd ‘aan’, zegt hij. ”Je bent altijd de dominee. Ook als je in de eetzaal zit of een potje pingpong meespeelt.”

    Inmiddels hebben de geestelijk verzorgers groepsgesprekken gehouden om de ervaringen te verwerken. Vervolgens willen ze nadenken over wat ze kunnen betekenen voor de militairen die in Afghanistan zijn geweest. “Daar waren we nog niet aan toegekomen. We moesten eerst onze eigen ervaringen kwijt aan elkaar.”

    Dilemma’s

    De Oude verbleef onlangs een week in Islamabad. Hij heeft de evacués uit Afghanistan daar mede mogen opvangen. “Terug in Nederland hoor je de dilemma’s van de jongens. Een militair van 29 jaar moest mensen terugsturen bij het vliegveld van Kaboel omdat ze geen recht lijken te hebben op een verblijf in Nederland. Hij heeft het daar nog steeds moeilijk mee. Daar is hij ook niet voor opgeleid. Hij is opgeleid om te strijden, niet om keuzes te maken over iemands recht op veiligheid.”

    Geen makkelijke antwoorden

    Terug in Nederland vroeg hij aan De Oude hoe hij hiermee in het reine moest komen. ‘Stel dat een van de mensen die ik heb teruggestuurd inmiddels door de Taliban gedood is.’ “Dat zijn moeilijke gesprekken, want ‘goedkope genade’ gaat er niet in bij die mannen.”

    Ook Smedema geeft aan dat er geen makkelijke antwoorden te geven zijn. “Misschien is het moeilijkste wel om te leren omgaan met het feit dat er geen antwoorden zijn. Misschien is het onze taak als geestelijke verzorging bij Defensie om Gods hoop te bieden in deze gekke wereld.”

  3. Contextueel bijbellezen

    Zowel buiten als binnen de kerk ervaren mensen afstand tot Bijbelteksten en vinden het moeilijk om de Bijbel in verband te brengen met hun eigen leven. "Bij contextueel bijbellezen ga je eerst in gesprek over een thema wat speelt in het leven van de deelnemers. Daarna sla je de Bijbel open en gaat de tekst spreken," vertelt Hette Domburg, trainer contextueel bijbellezen.

    Waarom contextueel bijbellezen?

    Iedere kring of bijbelstudiegroep herkent het vast wel: na het lezen van een tekst in de Bijbel verzandt de groep in discussie over de herkomst, betekenis en de bedoeling van de tekst. De tekst zelf blijft zo op afstand en brengt mensen zeker niet dichter tot elkaar. Tijdens de training contextueel bijbellezen leert u de Bijbel op een geheel andere manier en op een ander moment open te slaan. Domburg: "Er is een verschil tussen lezen vanuit interpretatiebelang en levensbelang. Contextueel bijbellezen gaat over dat laatste, wat de tekst relevant kan maken voor het leven van vandaag de dag." 

    En nu, de Bijbel

    Hoe gaat dat contextueel lezen in zijn werk? Ds. Peter Breure, secretaris van de stichting Contextueel Bijbellezen Nederland, legt het uit: "Het bijzondere van contextueel bijbellezen is dat je de Bijbel anders laat spreken en dichter tot elkaar komt. Eigenlijk ben je, vierend en biddend, met elkaar in gesprek rond een thema, het liefst een thema dat iemand inbrengt en dat persoonlijk raakt. Pas na het gesprek rond het thema, over wat er speelt en hoe het speelt voor die persoon, open je de Bijbel. Dan lees je het verhaal en diept de laagjes uit het verhaal verder uit. Vaak openen zich dan lijntjes tussen het verhaal van die persoon en de Bijbel. Het kan troost geven, of richting, of een uitdaging.”

    Op deze manier komt het Bijbelgedeelte dichtbij het leven hier en nu. Iemand kan ergens mee zitten en dit delen met de groep. Of de groep deelt samen ervaringen over een thema waar verschillend over kan worden gedacht en in veel levens speelt, bijvoorbeeld opvoeding, levenseinde of zorg dragen voor je naaste. Vervolgens open je de Bijbel en met het juiste verhaal ontstaat een nieuw verstaan van onze eigen obstakels en mogelijke oplossingen.

    Waarom deze training volgen?

    Peter Breure ziet de voordelen van contextueel bijbellezen in de praktijk bij zijn eigen gemeente. “Doordat je met elkaar in gesprek gaat over wat je persoonlijk raakt, start je met bijbellezen op een moment dat er verbinding is ontstaan en passen geijkte antwoorden niet meer. De Bijbel geeft op zo'n moment vaak een verrassend inzicht."

    Deze manier van bijbellezen is tegelijk praktisch en dynamisch. Door te ervaren, aan de slag te gaan en te reflecteren leer je te werken met het contextueel bijbellezen. Het is van toegevoegde waarde voor predikanten en kerkelijk werkers die willen leren om een gezamenlijk leerproces te faciliteren waarin de Bijbel een relevante stem krijgt in thema’s die spelen in onze hedendaagse context. Mensen komen dichter bij elkaar en dichter bij de tekst, en ervaren dat als zeer inspirerend.

    Meer informatie en aanmelden

    In november 2021 wordt er weer een training contextueel bijbellezen gehouden:

    Locatie: Dominicanenklooster HuissenData: 8 en 9 november met een terugkomdag in januariDeelnemers: 8-12Trainers: Hette Domburg en Martina FraanjeKosten: € 459,- all inSBU 30

    Aanmelden en informatie bij Peter Breure, jpebreure@online.nl, Secretaris Stichting Contextueel Bijbellezen Nederland

  4. De verklaring kan aangevraagd worden via gratisvog.nl. Aan deze gratis mogelijkheid zijn door de overheid wel een aantal voorwaarden verbonden. Een van de belangrijkste is dat er een preventief beleid moet zijn ten aanzien van een veilige kerk.

    Voor vrijwilligers die niet met kwetsbare mensen werken moet voor de aanvraag wel een bijdrage worden betaald. Voor pastorale beroepskrachten in de Protestantse Kerk wordt gewerkt aan een aparte regeling, via een aanpassing van de kerkorde.

    Hoe zorg je dat de gemeente een veilige plek is voor iedereen? Maak ook niet-leuke dingen bespreekbaar, bepleit Sophie Bloemert, specialist veilige gemeente. Lees het hele artikel:

    Naar een klimaat van openheid en veiligheid

    19 apr 2021 Pijl naar rechts

     

  5. Kruik voor tranen - Kudelstaart

    Kunstenaar Mark van Kuppevelt ontwierp voor de kerk in Kudelstaart een bronzen ‘kruik voor tranen’. De hoogte van de kruik is 60 cm. In de kruik staat de tekst Doe mijn tranen in Uw kruik gegraveerd, naar Psalm 56:9. De gemeente heeft vervolgens plastic ‘tranen’ laten maken in de kleur brons. Een traan is een ellips van ongeveer 2 cm.

    Ieder jaar worden de naam en de datum van overlijden van de overledene op zo’n traan geschreven. In de dienst op Eeuwigheidszondag noemt de voorganger de naam van de overledene. Een familielid of anders betrokkene neemt de traan in ontvangst en doet deze in de kruik. Zo blijft de overledene in het midden van de gemeente. De voorganger kan, als hij/zij de traan overhandigt, uitspreken: "doe mijn tranen in Uw kruik".

    Daarna wordt de gemeente uitgenodigd om, als men dat wil, naar voren te komen, een blanco traan van het bord te pakken en in de kruik te doen, als nagedachtenis aan iemand die men persoonlijk wil herdenken. Tot slot doet de ouderling van dienst een blanco traan in de kruik ter nagedachtenis aan alle slachtoffers van het afgelopen jaar, waar ook ter wereld.

    Coronaherdenking in dorp of stad - Op goed gerucht

    De predikantenbeweging ‘Op Goed Gerucht’ biedt een toolkit aan waarmee gemeenten een coronaherdenking kunnen organiseren. "Een coronaherdenking biedt de mogelijkheid om je als stad, dorp te verbinden met elkaar, ook al is alles nog onzeker en is de crisis nog niet voorbij. Het gezamenlijk herdenken van corona en de coronadoden is nog nauwelijks gedaan. Een mooie taak om daar als kerk,  pioniersplek of geestelijk verzorger het voortouw in te nemen", aldus de initiatiefnemers.

    Lichtje branden - ‘s-Gravenzande

    De gemeenteleden van de Noorderbrug te ‘s-Gravenzande hebben vorig jaar het initiatief genomen om de kerk op de middag van de Eeuwigheidszondag te openen voor allen die een lichtje willen branden. De kaarsen van de kerkdienst die ochtend kunnen dan opnieuw aangestoken worden. In de ruimte klinkt passende muziek. Ook dit jaar kan ieder die dat wil een lichtje branden. De andere wijkgemeenten worden uitgenodigd om mee te doen. Mark Verrips: "Zodat ieder mens in ons dorp weet dat je in één van de kerken de doden kan gedenken."

    Troost uitdelen 

    Verschillende gemeenten geven aan dat ze nabestaanden graag een boekje met troostende teksten geven. Dit soort boekjes zijn o.a. te krijgen bij de bijbelvereniging en de Protestantse Kerk. Jaap van Middendorp: "Het zijn boekjes die alom worden gewaardeerd en troost, hoop en liefde verspreiden. Na de dienst kunnen de boekjes worden meegegeven aan de bezoekers of worden neergelegd om meegenomen te worden. Het is een laagdrempelige manier om de warme woorden van het Evangelie op een ontspannen manier te delen."