Nieuws

Nieuws | Protestantse Kerk Nederland

  1. Als protestantse gemeente een cantatedienst houden of een Bachconcert organiseren? Meer weten over lutherse tradities? Via de Solidariteitskas kan hiervoor subsidie worden aangevraagd. Zowel plaatselijke als regionale projecten komen in aanmerking op basis van gemeenten voor gemeenten.

    Alle gemeenten van de Protestantse Kerk in Nederland kunnen een aanvraag indienen voor het starten van een projecten waardoor de lutherse traditie wordt bewaard en ingebracht in het geheel van de kerk. Sinds 2009 is hiervoor via de Solidariteitskas geld beschikbaar. Dat kan via de commissie BILT (Bewaren en Inbrengen van de Lutherse Traditie), onderdeel van de commissie Steunverlening, die de Solidariteitskas beheert.

    Dubbel gebed
    Elementen zoals Bachmuziek, cantatediensten en de biecht zijn onderdelen die in de lutherse traditie sterk leven. Horst Oosterveer, voorzitter van de commissie BILT, merkt dat er nog best een stuk onbekendheid is over lutherse gebruiken. ¨We vinden het belangrijk dat protestantse gemeenten er bekend mee raken.´ Kerkmuziek is een hoogtepunt voor lutheranen: gezang is een dubbel gebed. ´Het organiseren van Bachconcerten, Bachcantates en extra ondersteuning van diensten met muziek komen allen in aanmerking voor subsidie van onze commissie´, vertelt Oosterveer.

    Eén geheel als kerk
    Het bewaren van de lutherse traditie is een waardevolle zaak, aldus Oosterveer: ¨Bewaren betekent voor ons dat je iets op handen moet dragen en er kennis van moet kunnen nemen.¨ Zo vroeg de Evangelisch-Lutherse gemeente in Den Haag dit jaar subsidie aan voor het houden van een cantatedienst op Hervormingsdag. Het gaf hen de gelegenheid het vuur van de reformatie levend te houden en naast eigen gemeenteleden ook inwoners van Den Haag hierin te laten delen. ´De commissie hoopt dat projectaanvragen van niet-lutherse gemeenten zullen toenemen en probeert dat ook zo actief mogelijk te stimuleren.´ aldus Oosterveer, ´als kerk zijn we één geheel zijn en daarom is het belangrijk dat we afweten van elkaars tradities en gebruiken.´

    Hulp bij aanvraag
    Soms kan het lastig zijn om een projectplan voor een subsidie-aanvraag op te stellen. Als een gemeente iets wil doen met of meer wil weten over de Lutherse traditie, kunnen zij de hulp van een deskundige inroepen. ´Er is een bedrag van €1500,- per project beschikbaar om een externe adviseur in te huren,´ vertelt Oosterveer. ´die gemeenten kan bijstaan in hun subsidie-aanvraag.´

    Voor allerlei andere projecten die aan de doelstellingen van de commissie BILT voldoen (dus niet het reguliere gemeentewerk), ook waarbij hulp van een externe noodzakelijk of gewenst is, kan een gewone subsidiebijdrage aan de commissie worden voorgelegd. Indien de hulp van een externe wordt ingeroepen dient ook hierbij een offerte aan de aanvraag te worden toegevoegd.

    Meer informatie
    Verdere informatie over het aanvragen van subsidie en de voorwaarden hiervoor zijn te lezen in: ´Subsidie: kaders en voorwaarden´. De subsidie is aan te vragen via Formulier subsidieverzoek bij de commissie Lutherse Traditie.

    Download hier het aanvraagformulier subsidieverzoek voor de ondersteuning bij projectontwikkeling in het kader van het bewaren en inbrengen van de lutherse traditie in de Protestantse Kerk in Nederland.

     

  2. De brede oecumenische beweging De Nieuwe Beurskoers werkt aan een duurzame, rechtvaardige toekomst zonder armoede. Oprichters en ambassadeurs Karin van den Broeke en Denis Hendrickx vinden dat de hoogste tijd. ‘Het kan zo niet langer.’

    Waar kwam het idee voor De Nieuwe Koers uit voort?
    Karin van den Broeke: ‘Er bestond een informele werkgroep rond Koert Jansen, nu onze directeur, waar ook de financiële man van de Protestantse Kerk in zat en vertegenwoordigers van andere ideële groeperingen. Zij wilden het christelijke gedachtegoed concreet verleggen naar terreinen zoals beleggingen. Het mooie van dit plan vond ik de concrete vertaling van wat je als opdracht voelt.’
    Denis Hendrickx: ‘De groep zocht contact met de Konferentie Nederlandse Religieuzen waar ik bestuurlijk penningmeester van ben. In die tijd verscheen de pauselijke brief Laudato Si, die een belangrijke bijdrage leverde aan de klimaatconferentie in Parijs. Daar werd in benadrukt dat je niet over het klimaat kunt praten zonder het over mensenrechten, oorlog en vrede te hebben. Wij hebben toen een oecumenische conferentie belegd waar een startschot gegeven kon worden. Want steeds meer religieuze instituten stellen nadrukkelijk de vraag: wat doen wij met ons geld?’
    Van den Broeke: ‘De Protestantse Kerk had haar eigen beleggingsbeleid al verduurzaamd en meegewerkt aan publicaties over dit thema. Wij zagen dit initiatief in het verlengde hiervan.’
    Hendrickx: ‘De roep om zichtbare stappen te zetten werd sterker en zo ontstond het idee om formeel De Nieuwe Beurskoers op te richten.’

    In ’t kort:
    Karin van den Broeke was van 2013 tot 2018 preses van de generale synode van de Protestantse Kerk. Momenteel is zij predikant in Wissenkerke, Geersdijk, Kats en Kortgene. Ze is lid van het dagelijks bestuur van de Wereldraad van Kerken en voorzitter van het Nederlands Bijbelgenootschap.
    Denis Hendrickx werkte o.a. voor Pax Christi en was actief in de PPR. Vanaf 1983 is hij betrokken bij de Abdij van Berne in Heeswijk, sinds 2013 als abt.
    Kijk voor meer informatie op denieuwebeurskoers.nl. Hier is ook een praktische handleiding voor kerkelijke instellingen aan te vragen.

     

    Dus ook vanuit de motor van de verontwaardiging?
    Hendrickx: ‘Zeker. Mensen zien in dat het zo niet langer kan doorgaan, dat er veranderingen nodig zijn. Denk aan de ophef toen de VS de conclusies van de klimaattop niet wilden erkennen. Ik proef een groeiende belangstelling voor mondiale vraagstukken. De wens wordt groter om daar lokaal - in de eigen situatie - aan te werken.’
    Van den Broeke: ‘Rond de klimaattop werkten kerken internationaal samen en zetten ze zich actief in voor een lobby in Parijs. Ze wilden strengere afspraken. Maar ga je dan aan anderen overlaten hoe daar gestalte aan gegeven wordt?’
    Hendrickx: ‘We werden uitgedaagd. Zustercongregaties in Amerika verzetten zich bijvoorbeeld fel tegen het plan van Trump om nieuwe olieleidingen aan te leggen. Ze vroegen zich af of we nog wel met deze vorm van brandstof moeten doorgaan. Er kwam als het ware een internationale mobilisatie, waaraan wij ook wilden meedoen.’

    Wat is uw functie nu binnen De Nieuwe Beurskoers?
    Hendrickx: ‘Karin en ik proberen onze achterban te mobiliseren en voor naamsbekendheid te zorgen. Noem ons ambassadeurs.’
    Van den Broeke: ‘Er is voor gekozen om eerst de aandacht te richten op eerlijke landbouw- en voedselketens. Nu ik weer dominee in Zeeland ben, zit ik daar middenin en dat vind ik ontzettend leuk. Eens per jaar organiseren wij samen met de landbouworganisatie een boerderijkerkdienst. Boeren zijn gesprekspartners in mijn dagelijks werk. Ik zie hoe ze openstaan voor transitie, maar die moet wel mogelijk gemaakt worden. Ook afnemers hebben een groeiende belangstelling voor duurzaamheid, maar ze moeten wel winst maken. Dat gesprek kun je aangaan. Ik vind De Nieuwe Beurskoers een heel mooie naam. Talloos veel mensen volgen dagelijks de beurskoersen, maar De Nieuwe Beurskoers gaat om veel méér. Zo geloven wij dat ondernemingen een belangrijke rol kunnen spelen bij het realiseren van de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen van de VN.’

    De Nieuwe Beurskoers heeft gekozen voor vier VN-doelstellingen: geen armoede, duurzame consumptie en productie, klimaatverandering en vrede, veiligheid en rechtvaardigheid. Waarom deze vier?
    Van den Broeke: ‘Deze raken aan wat ons door de Bijbel wordt aangereikt en wat je in het gewone leven tegenkomt. De eerste drie vormen de basis voor de vierde.’
    Hendrickx: ‘Vroeger zouden we misschien de klimaatwet apart hebben behandeld - nu weten we dat deze vier topics niet te scheiden zijn.’

    De Nieuwe Beurskoers zal aandelen - en daarmee spreek- en stemrecht - kopen in grote ondernemingen. Zijn er al ingangen?
    Van den Broeke: ‘Er wordt contact gezocht met Ahold. Eerst wordt intern een gesprek aangegaan. Ons bestuur bereidt dat goed voor en zal ook contact zoeken met medeaandeelhouders. Als kerk is dat niet je kerntaak, maar De Nieuwe Beurskoers kan die functie juist wel vervullen.’
    Hendrickx: ‘De meeste mensen weten niet eens waar hun pensioengeld in wordt belegd. In katholieke kringen is een discussie gaande om terug te treden uit bedrijven die zich bezighouden met fossiele brandstoffen, zoals Shell. We zien door allerlei acties dat maatschappelijke druk werkt. Dat moeten we sterk stimuleren.’

    Hebben jullie als kleine speler wel iets in de melk te brokkelen?
    Hendrickx: ‘Dat is een strategie-discussie. Hoe interesseer je een brede club van aandeelhouders in de eigen achterban en daarbuiten? Het gaat er niet om ergens tegen te zijn maar om aandacht vragen binnen het kader van de wereldwijde milieuproblematiek. Je kunt niet meteen alles binnenhalen.’
    Van den Broeke: ‘We beginnen net, dus we hebben nog geen grote invloed. Maar we verwachten serieuze belangstelling vanuit ondernemingen. Een goede ontwikkeling is ook de samenwerking met de Engelse Church Investors Group, een zusterorganisatie die bijna vijftig jaar ervaring heeft en veel kapitaal vertegenwoordigt. Het is mooi dat we het als een brede oecumenische beweging kunnen aanpakken, over de kerk- en landsgrenzen heen.’
    Hendrickx: ‘Dit is een andere manier om ons evangelisch fundament te belichten. Christenen mag je aanspreken op hun wortels. Dat moet je er overigens niet van weerhouden om waar mogelijk op te trekken met niet direct christelijke personen en hun organisaties.’
    Van den Broeke: ‘Ik hoorde over een boer die moest constateren dat hij de eerste in een lange generatie van boeren is die het land slechter achterlaat dan hij het heeft ontvangen. Schrijnend. In wezen zijn we daar samen verantwoordelijk voor.’

    Kan het maatschappelijk engagement, zoals sommigen vrezen, Gods woord verdringen?
    Hendrickx: ‘Gods Woord is niet vrijblijvend. Je moet de mensen het waarom laten zien en hun onrust niet ontkennen. In de vreselijke situatie rond het misbruik schreef onze bisschop een bemoedigende brief aan de parochies: hoe verwerpelijk ook, laten we elkaar vasthouden want gezamenlijk doen we ook zoveel goeds.’
    Van den Broeke: ‘En thema’s als zonde kun je ook betrekken op de gebrokenheid van de wereld.’

    Komt het nog goed tussen ons en de aarde?
    Van den Broeke: ‘Zeker, maar het vraagt wel iets van ons en het mag wat kosten.’
    Hendrickx: ‘Ja, als we investeren in creatieve oplossingen. Niemand kan aan de kant blijven staan.’
    Van den Broeke: ‘Het helpt als de diaconieën meedoen. Dat kan al voor honderd euro per jaar. Ook particulieren zijn welkom. Iedereen die zich bij De Nieuwe Beurskoers aansluit, werkt concreet mee aan een duurzame toekomst.’

    Tekst: Ella Weisbrod Foto’s: De Beeldredaktie

    Dit artikel komt uit het decembernummer van woord&weg. Gratis abonneren? Ga dan naar protestantsekerk.nl/magazine.

  3. Edwin Groot Karsijn (29) verhuisde vanuit de studentenstad Leiden naar een mooie, oude pastorie op het Zeeuwse platteland om daar als beginnend predikant twee dorpskerken te bedienen. De gemeente van Kerkwerve en die van Oosterland hebben gezamenlijk een beroep uitgebracht, zo is het mogelijk dat ze beide een predikant hebben.

    Van studentenkamer naar pastorie
    Na zijn studie theologie kwam Edwin Groot Karsijn terecht bij de afdeling arbeidsbemiddeling van de Protestantse Kerk waar hij kennismaakte met de mobiliteitspool en met de vacatures op het eiland Schouwen-Duiveland. “Natuurlijk is het nogal een stap om vanuit Leiden te verhuizen naar Zeeland, maar ik voelde direct dat dit ook bij het ambt van predikant hoort. Ik vind wel dat je open moet staan als beginnend predikant, ook voor plaatsen die misschien buiten je bekende omgeving liggen.”

    Hoewel Zeeland in eerste instantie niet voor de hand liggend was stond Edwin Groot Karsijn open voor “routes die je zelf niet zo snel zou uitstippelen”. Samen met zijn vriendin, nu zijn vrouw, is hij naar het eiland gereden om de eerste kennismakingsgesprekken te voeren. Edwin: “Eerlijk gezegd: ik was nooit eerder in Zeeland geweest, de omgeving sprak me meteen aan. Het is een prachtige provincie, je kan ver van je af kijken, het water is altijd dichtbij en het landschap is toch heel afwisselend.”

    Maar het enthousiasme ging verder dan alleen de omgeving. “Tijdens de gesprekken die volgden met de gemeenten was er meteen een klik. Ik had er een goed gevoel over, en dat bleek wederzijds.” Vervolgens is er een officieel beroep gekomen door samenwerking van beide gemeenten en volgde de verhuizing naar de pastorie in Oosterland. Voor de aanstelling als predikant werd een creatieve oplossing bedacht: in Kerkwerve werd ds. Groot Karsijn bevestigd en de intrede vond plaats in Oosterland.

    Mobiliteitspool
    De mobiliteitspool biedt onder andere tijdelijke contracten aan voor vier jaar. Edwin Groot Karsijn: “In de omschrijving bij de vacature staat: ‘om te groeien in het ambt’. Dat vind ik mooi, dat je echt de tijd krijgt. Vier jaar is een overzichtelijke periode, je weet dan hoe je in het predikantschap staat. Je kunt er van tevoren moeilijk een voorstelling van maken, maar ik weet nu na twee jaar dat het predikantschap mij goed bevalt.”

    Naast een tijdelijk contract heeft de mobiliteitspool nog meer te bieden. “Bij de ondersteuning horen natuurlijk het faciliteren van de contacten in de beroepingsperiode en de jaargesprekken. Via de mobiliteitspool heb ik ook een PEP-cursus (Persoonlijk Efficiency Programma) kunnen volgen, die heb ik als heel waardevol ervaren. Omdat ik twee gemeenten bedien is het belangrijk om de werkuren goed te verdelen.”

    Dorpskerken
    Afgelopen jaar startte het initiatief Dorpskerkenbeweging. De beweging is van, voor en door dorpskerken zelf om ze zo meer op de kaart te zetten. Ook de twee gemeenten van in Zeeland vallen hieronder. Edwin Groot Karsijn: “Dorpskerk definieert voor mij het ons-kent-onskarakter. Op een dorp kennen mensen elkaar sneller en komen ze elkaar tegen. Het zijn twee hervormde gemeenten van oudsher en er zijn veel mensen ingeschreven die zich verbonden voelen met de gemeenschap en op hun eigen manier de kerk een warm hart toedragen.”

    Een praktisch voorbeeld heeft Edwin Groot Karsijn ook: “Door het lokale karakter is een dorpskerk per definitie al missionair. Een kerklid kent haar buurvrouw goed en weet dat er hulp nodig is. De diaconie of een pastoraal vrijwilliger kan zo ingeschakeld worden. Hier in het dorp is het ‘ambt aller gelovigen’ ook duidelijk werkzaam. Je weet wat er speelt en dat biedt perspectief voor de kerk en de mensen in de kerk die kunnen en willen helpen.”

    Niet alleen de mensen bij de kerk betrekken maar ook de kracht van het evangelie herontdekken, dat is volgens Edwin Groot Karsijn de uitdaging. “We zitten als kerk in een herontdekkingsfase. Gelukkig hebben we goud in handen, namelijk de kracht van het evangelie. Natuurlijk is het ook belangrijk om kerk naar buiten te zijn. Dit zie je bijvoorbeeld bij onze ouderenmiddag, kerkleden voelen de vrijheid om anderen erbij te betrekken en je ziet de nieuwkomers soms op zondag terug.”

    Toekomstperspectief
    Als voormalig student heeft Edwin Groot Karsijn zijn draai gevonden in de provincie. Mogelijk zien we hem in de toekomst wel op een vaste plek in Zeeland. “Mijn eerste gemeente bracht mij naar Zeeland en daar ben ik blij om, het is fijn om hier predikant te zijn. In de zomer heerst hier een permanente vakantiesfeer en je hebt toch de nodige steden in de buurt. ”

    Mobiliteitspool

    De mobiliteitspool is door de synode in het leven geroepen om het proponenten gemakkelijker te maken om als predikant te beginnen. De kosten voor een predikant liggen voor de gemeente ongeveer 10% lager en de tijdsduur is begrensd tot maximaal vijf jaar.

    Lees hier meer over de mobiliteitspool

    Gerelateerd

    Start van de dorpskerkenbeweging

     

  4. Wat als vooral in deze donkere dagen dorpsgenoten en kerkleden zich alleen voelen en weinig aanspraak hebben? Dan is de Levende Adventskalender een eenvoudig initiatief om ontmoetingen te stimuleren.

    In Ruurlo en Barchem is dit jaar voor het eerst een Levende Adventskalender. Dat werkt als volgt: de kalender geeft elke dag een ander adres waar mensen bij elkaar op de koffie kunnen. Jannie en Rijk Spronk zijn de organisatoren in Ruurlo-Barchem, samen met de werkgroep eredienst waar ze deel van zijn.

    Hoe gaat het met de Levende Adventskalender?
    Jannie Spronk: “Het gaat goed. In een mum van tijd hadden we het rooster gevuld met gastgezinnen. Heel fijn! Het omzien naar elkaar leeft wel. Het aantal bezoekers is heel wisselend. Soms vijf of zes, soms ook niks. We bellen elk gastgezin na afloop op om te horen hoe het ging. Ze vinden het een mooi initiatief, we horen dat de gesprekken heel positief zijn geweest. We doen zelf ook mee, zaterdag 16 december hebben wij open huis.”

    Is er behoefte aan zo’n gastvrije Levende Adventskalender?
    “Zeker, soms gaan mensen elke dag naar een open huis. We kregen van een aantal nieuw ingekomen kerkleden de opmerking: ‘Dit is dé manier om kennis te maken met elkaar’. Een van hen heeft een raambiljet gemaakt met ‘Welkom, volgende week is hier de Levende Adventskalender’. Door de adressen niet alleen in het kerkblad maar ook in het plaatselijke huis-aan-huisblad te publiceren willen we uitstralen dat we een open kerk voor het hele dorp zijn. De laagdrempelige ontmoeting staat voorop. De insteek is dat mensen van alle gezindten, maakt niet uit wat je geloof is, elkaar kunnen ontmoeten. En dat werkt. Ook mensen die niet bij de kerk betrokken zijn komen naar deze ontmoetingen.”

    Hoe kwam u op het idee?
    "In Dinxperlo en Aalten doen ze het al een paar jaar. En als je op internet zoekt, vind je bijvoorbeeld ook Levende Adventskalenders in Oostkapelle en Beesd. We zagen dat er soms ook workshops worden aangeboden, of dat er een kerstverhaal wordt voorgelezen. Je hoopt op een gesprek over Advent, dat je iets de diepte in komt.”

    In Dinxperlo is dit jaar voor de vijfde keer een Levende Adventskalender. Organisatoren Willemien en Bennie Bruggink: “Het loopt dit jaar weer goed! Er is veel animo. Dit jaar zijn er ook weer een paar jonge gezinnen die mee doen. En we hebben ook altijd wel een aantal alleenstaanden die mee doen. Die grijpen dit aan om bezoek te ontvangen. Ik hoor ook wel eens dat mensen vertellen dat ze vage kennissen hebben en dat deze kalender dan het moment wordt om ze eens te bezoeken. Het geeft mensen een handvat om de drempel over te gaan.“

    Heeft Willemien Bruggink tips voor de organisatie?
    “Begin op tijd. In september moet je al een oproepje maken zodat mensen zich vroeg melden en het in de krant mee kan. Vooral de kerkbladen komen niet wekelijks uit en contact opnemen met de redactie van de plaatselijke krant om hun medewerking te vragen helpt ook. Voor ons is het belangrijk om alleenstaanden op de kalender te schrijven als familie. Alle gastgezinnen zijn ‘familie’. Want de adressen staan in het huis-aan-huisblad, en het is niet de bedoeling dat iedereen zo kan zien waar mensen alleen wonen. Een enkeling wilde om deze reden ook niet mee doen.” Is het dan niet beter om alleen in de kerk een briefje met de adressen uit te delen? Bruggink: “Nee, want we willen juist ook toegankelijk zijn voor mensen die niet regelmatig in de kerk komen.”

    Wat is de kracht?
    Willemien Bruggink: “De eenvoud. En ondertussen ook de traditie. In de winter komen mensen toch al minder buiten. Ik hoor mensen die zeggen: ‘we kijken er naar uit’.” Met Advent gaan de luiken open in de Achterhoekse Levende Adventskalenders.

    Kijktip

    Het tv-programma Met Hart en Ziel bezocht de levende adventskalender in Dinxperlo. Dinsdag 11 december 2018 om 16.35 uur op NPO2.

  5. Wie een taak binnen de gemeente wil vervullen wordt soms gevraagd een cursus te volgen. Een drempel? Nee hoor, het nieuwe leren is leuk. En ook nog eens heel flexibel.

    1. Online leren

    Het Protestants Centrum voor Toerusting en Educatie (PCTE) is er voor iedereen die zich vrijwillig of professioneel inzet voor een gemeente. Omdat het leren verandert en om trainingen aantrekkelijker en voor meer mensen bereikbaar te maken, zet het PCTE nieuwe vormen van leren in. Zo kunt u dankzij e-learning leren in uw eigen tempo, vanuit huis en op een moment dat het u uitkomt. De trainingen voor nieuwe ambtsdragers en de training pastoraal gesprek (voorheen pastoraat) zijn online te volgen.

    E-learning van a tot z:

    • U kunt uzelf of uw gemeente inschrijven voor de complete training, inclusief e-learning en fysieke bijeenkomsten. Voorafgaand aan iedere bijeenkomst loopt u een of meer online modules door. Tijdens de bijeenkomst wordt met het geleerde geoefend.
    • U kunt ook alleen de online modules volgen. 
    • De modules staan voor u klaar op een digitaal platform en bestaan uit theorie, verwerkingsoefeningen en video’s. In de training pastoraal gesprek volgt u in een video bijvoorbeeld een pastoraal gesprek waarbij u ervaart hoe goede luistervaardigheden een positieve uitwerking hebben. 
    • Op het forum kunt u ervaringen uitwisselen met medecursisten. Via dit forum of via e-mail stelt u vragen aan de tutor.

    Lees meer op protestantsekerk.nl/pcte.

    2. Webinars

    Een baan, een gezin én actief in het jeugdwerk van een gemeente: dat is druk. Daarom organiseert JOP sinds kort webinars, als aanvulling op het trainingsaanbod. Webinar is een samenvoeging van de woorden ‘web’ en ‘seminar’; deelnemers doen via internet live mee. ‘Fijn aan onze webinars is de mogelijkheid tot interactie’, vertelt specialist catechese Nelleke Quist. ‘De deelnemer, thuis op de bank, kan via een chatfunctie vragen stellen die de trainers beantwoorden. De webinars slaan aan. Mensen zijn positief en komen met ideeën voor nieuwe onderwerpen.’

    Aanmelden of een webinar terugkijken kan via jop.nl/trainingen/webinars of volg JOP op Facebook.

    3. Van en met elkaar leren

    Van en met elkaar leren kan in de leergemeenschap pastoraat. De deskundigheid zit in de groep. Organisator Ate Klomp, werkzaam bij de dienstenorganisatie, licht toe.
    1. Wie? Voor alle kerkvrijwilligers die gesprekken voeren met gemeenteleden.
    2. Wat? Een netwerk van vrijwilligers die elkaar ontmoeten en ervaringen delen. Hoe begin je een pastoraal gesprek? Hoe is in de gemeente het pastoraat georganiseerd? Hoe ga je om met een gesprekspartner met dementie? Allemaal onderwerpen die aan bod kunnen komen. De invulling hangt af van de wens van de groep. U kunt tijdens een bijeenkomst gesprekstechnieken oefenen of via e-mail handig materiaal met elkaar delen.
    3. Waar? Op dit moment in Rotterdam en Heerenveen.

    Deelnemen aan een bestaande leergemeenschap of een nieuwe groep starten? Mail naar a.klomp@protestantsekerk.nl.

    Dit artikel komt uit het decembernummer van woord&weg. Gratis abonneren? Ga dan naar protestantsekerk.nl/magazine.